Mühendis Olmak Ya Da Olamamak
Mühendislik öğrencilerini ilgilendiren ama onları pek haberdar olmadıkları bir konu yetkin mühendislik.
Yetkin mühendislik uygulamasının nasıl işleyeceğini biraz tarif edelim. Üniversiteden yeni mezun bir mühendisten istenilen; yetkin mühendis olması için; sertifika eğitimlerini tamamlamış, 5 yıllık staj yapmış ve staj sonunda yüksek ücretli, sözlü ve yazılı sınavlarda başarılı olmuş, aynı anda pek çok işi yapabilecek, diğer mühendislik dallarına da az çok hakim olması.
Bu uygulamaya paralel olarak mühendislik öğrencileri üniversiteden mezun olduklarında mühendislik diploması alamayacaklar. İstanbul Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi gibi üniversitelerin verdiği diplomalarda mühendislik unvanları kaldırıldı. Artık öğrenim görülen mühendislik bölümünü bitirmiş olduğunu belirten bir belge alacaklar. Mühendis olmak başka bahara kalacak. Mühendislik unvanın nasıl ve ne şekilde verileceği konusu da tam bir belirsizlik içerisinde.
Yetkin-yetkili mühendislik ilk olarak TMMOB'a bağlı İnşaat Mühendisleri Odası (IMO) tarafından başlatıldı. Ve gerek oda içerisinde gerekse öğrenciler arasında uzun süre tartışıldı. Tüm karşı çıkmalara rağmen yönetmelik uygulanmaya ve yetkin inşaat mühendisi unvanları verilmeye başlandı. Açılan davalarla yönetmeliğin 1, 2, 4/d-e, 6/c, 7/c ve 8 nci maddelerinin yürütülmesi durduruldu. Ancak bu durdurma konunun kapanacağı anlamına gelmiyor. Daha farklı formlarda yine karşımıza çıkacak.
Yetkin Mühendislik uygulaması yalnızca inşaat mühendisliği ile sınırlı kalmayıp diğer mühendislik disiplinleri içinde de tartışılmaktadır. ABD ve Avrupa'da bütün mühendislik dalları için yetkin mühendislik uygulaması vardır.
Yetkin mühendislik uygulamasının içeriğine ve işleyişine baktığımızda özgün bir tarafı da yok Çünkü bu uygulama ABD ve İngiltere gibi ülkelerde uzun yıllardır uygulanmaktadır. Yine orada, aynı şekilde uzun yıllar düşük maaşa çalışmak ve sınavlara girmek bir firma ya da yetkin mühendis tarafından tescillenmek gerekmektedir.
Yetkin mühendislik konusu tek başına ortaya çıkan bir durum değil. Ülkemizin 2005 yılında imzaladığı GATS anlaşması tüm hizmet alanlarının piyasaya açılması ve yabancı sermayenin de buralarda yatırımlar yapmasını öngörüyor. GATS kapsamına mühendislik hizmetleri girmekte ve GATS'la birlikte ülkemizdeki sağlanan olanaklar yabancı mühendislere de sağlanmaktadır.
İnşaat Mühendisleri Odasının hazırladığı ve resmi gazetede yayınlanan Yetkin Mühendislik yönetmeliğinde, yönetmeliğin amacını "meslek bilgisi, deneyim birikimi ve etik anlayışıyla belli bir olgunluk düzeyine erişmiş olan inşaat mühendislerinin tespitini (...)" olarak ifade ediliyor.
Yeni mezun mühendisleri, üniversitelerde olduğu gibi, rekabetçi bir ortamda denetim altında tutmayı ve mühendislerin birbirlerini düşman olarak görmelerini sağlarken, aynı zamanda mühendisler arasında oluşacak, 'mühendis', 'yetkili mühendis' gibi bir hiyerarşi, ücret farkları da yaratacaktır.
Yetkin mühendislik savunulurken üniversitelerdeki eğitim sisteminin yetersizliği ve niteliksizliği öne sürülüyor. Evet, doğrudur. Üniversitelerde eğitim sistemi yetersiz ve niteliksizdir. Ancak bu eksiklik yine sınav sistemine dayalı bir sistemle kapatılmaya çalışılmaktadır.
Neden yetkin mühendislik? Üniversitelerde eğitim yetersiz. Neden üniversitelerde eğitim sistemi yetersiz? Eğitim ezber üzerine kurulu; dersler sınav endeksli işleniyor; yeterince laboratuvar dersimiz yok... Ancak yetkin mühendislik bu sorunların hiçbirini çözmüyor, tersine daha da arttırıyor.
Peki, çözüm yine yetkin mühendislik uygulaması mıdır?
Çarpıklık üzerine, yeni bir çarpıklık oluşturmakta mıdır?
AB’ye uyum adına, üniversite öğrencilerinin “mühendis olma” ümidiyle girdikleri mühendislik fakültelerinden mühendis olamadan çıkmaları, ülkemizin rotasını bilime, tekniğe, ülkenin sanayileşmesine ve halkın daha iyi koşullarda yaşamasına değil emperyalizme döndüğünün göstergesidir. Elbette, sorun ülkemizde her alanda emperyalizmden bağımsız politika izleyebilme sorunudur. Bunun için, mühendislik öğrencileri olarak, Yetkin Mühendislik uygulamalarıyla yöneltilen saldırılara karşı 12 öğrenci kol ve kulübünün çağrısıyla, 100’ün üzerinde öğrenci kulübünün desteğiyle 20 Aralık’ta yapılacak olan Bağımsızlık Yürüyüşüne katılmalıyız.
